अख्या चण्याच्या पिठाचे अथवा बेसन, साजूक तूप, गूळ आणि सुके खोबऱ्याचा वापर करून बनवलेले हे लाडू अत्यंत पौष्टिक आणि चविष्ट असतात.
मालवणी खाद्यसंस्कृतीत या लाडवांना विशेष स्थान आहे. घरगुती चव, आरोग्यदायी गुणधर्म आणि पारंपरिक पद्धतीमुळे हे लाडू प्रत्येकाला
आवडतात. सणासुदीच्या काळात तसेच खास प्रसंगी मालवणी लाडू हमखास बनवले जातात.
इतिहास आणि परंपरा
मालवणी अर्थात कोकणी अनुषंगाने कोकण हे समुद्रकिनारी वसलेले कोकणातील एक सुंदर ठिकाण आहे. इथली खाद्यसंस्कृती तिखट, गोड आणि मसालेदार अशा तिन्ही चवींनी भरलेली आहे.
गोड पदार्थांमध्ये मालवणी लाडवांचे नाव विशेष घेण्यात येते. गुळ, खोबरे आणि तूप यांचा संगम हा फक्त चविष्टच नाही तर शरीराला
ताकद देणारा मानला जातो. त्यामुळे पारंपरिक पद्धतीने घरोघरी हे लाडू बनवले जातात.
साहित्य
- बेसन किंवा चण्याचे पीठ
- साजूक तूप
- गूळ
- सुके खोबरे
- यथोचित वेलची पूड
- बदाम, काजू, मनुका, शेंगदाणे (ऐच्छिक)
कृती
प्रथम चण्याचे पीठ मंद आचेवर भाजून घ्यावे. त्यात सुके खोबरे हलकेसे भाजून मिसळावे. त्यानंतर साजूक तूप घालून व्यवस्थित परतून
घ्यावे. दुसऱ्या बाजूला गुळाचा पाक करून तो बेसनाच्या मिश्रणात मिसळावा. शेवटी वेलची पूड आणि सुके मेवे घालून लाडू वळावे.
या लाडूंमधून सुगंध आणि चव दोन्ही अप्रतिम लागतात.
आरोग्यदायी फायदे
- गुळामुळे शरीराला लोह आणि खनिजे मिळतात.
- तूप पचायला हलके आणि ताकद वाढवणारे असते.
- सुके खोबरे व सुके मेवे उर्जा आणि पोषण देतात.
- सणासुदीच्या थंड वातावरणात हे लाडू शरीर उबदार ठेवण्यास मदत करतात.
निष्कर्ष
मालवणी लाडू हे केवळ एक गोड पदार्थ नसून कोकणातील संस्कृती, आरोग्य आणि चवीचे प्रतीक आहेत. प्रत्येक घरच्या घरी
हे लाडू बनवले गेले की सणाला खऱ्या अर्थाने आनंदाची आणि गोडीची जोड मिळते. म्हणूनच, “मालवणी लाडू” हा पदार्थ
कोकणी घराघरात आवडता आणि खास मानला जातो.
